Biểu tượng Samurai và tinh thần võ sĩ đạo trong văn hóa “xứ Phù Tang”

Gắn liền với tinh thần võ sĩ đạo, biểu tượng Samurai là một trong những đặc trưng văn hóa của “xứ sở hoa anh đào”. Mặc dù hiện nay tầng lớp Samurai không còn giữ được vị trí vốn có trong xã hội Nhật Bản, nhưng lòng dũng cảm, sự trung thành cũng như những phẩm chất tốt đẹp mà tinh thần Samurai đem lại vẫn là một trong những giá trị văn hóa đáng ngưỡng mộ của người Nhật. Nếu bạn đang tìm hiểu văn hóa Nhật Bản hoặc có mục tiêu du học Nhật Bản thì đừng bỏ qua bài viết này nhé!

Samurai là ai?

Samurai – từ gốc là “saburau” – có nghĩa là những người bảo vệ, phục vụ, trông coi – nhưng mang tính chất quyền quý và được nhiều người nể sợ. Hiểu theo cách thông thường, Samurai là tầng lớp võ sĩ cao cấp ở Nhật Bản, được đào tạo như một chiến binh và có những kỹ năng chiến đấu vượt trội.

Samurai thường chỉ phục vụ cho daimyo (lãnh chúa) hay các đại tướng. Các samurai trung thành tận tâm tuyệt đối dù có phải chết. Người Samurai tôn thờ tinh thần võ sĩ đạo – hệ thống luân lý đề cao danh dự của người Nhật.

Lịch sử của Samurai – Samurai Nhật Bản có từ bao giờ?

Dưới thời phong kiến, Nhật Bản là quốc gia có đến 20% là đất nông nghiệp. Điều này dẫn đến những cuộc chiến tranh chấp đất nông nghiệp giữa các bộ tộc. Từ những cuộc chiến này, tầng lớp Samurai ra đời nhằm mục đích bảo vệ, phục vụ các tầng lớp như chủ đất để tranh đoạt đất đai. Đổi lại, họ được nhận đất và chức vụ theo năng lực cống hiến.

Biểu tượng Samurai và tinh thần võ sĩ đạo

Theo truyền thuyết, vào năm 660 trước công nguyên, Jimmu Tenno trở thành chủ soái của các bộ tộc hiếu chiến. Ông đã đưa bộ tộc của mình từ Kyushu chinh phục vùng Kinki, tạo nên triều đại Yamato. Tiếp đó, bộ tộc này đã không ngừng tấn công vào các quốc gia ở Châu Á như Trung Quốc, Hàn Quốc. Theo lịch sử các chiến binh Yayoi xa xưa chính là những nhân tố của samurai sau này ở Nhật Bản.

Tầng lớp Samurai được biết đến nhiều hơn từ cuộc chiến tranh giành đất đại giữa 3 bộ tộc lớn là Minamoto, Taira và Fujiwara. Tuy nhiên đến năm 1876 Hoàng đế Minh Trị( Meiji) đã ban hành lệnh phế đao, các samurai mất đi quyền mang kiếm và nghề nghiệp của mình, sau gần 1000 năm tồn tại họ đã mất đi vị trí đặc biệt trong xã hội Nhật Bản.

TÌM HIỂU biểu tượng Samurai và tinh thần võ sĩ đạo trong văn hóa Nhật Bản

Samurai là một trong những biểu tượng của văn hóa Nhật, cũng là đại diện cho tinh thần quật cường của người dân “đất nước mặt trời mọc”. Dưới đây là một số nét đặc trưng của Samurai Nhật Bản:

Biểu tượng Samurai gắn liền với hoa anh đào

Người Samurai – võ sĩ đạo của Nhật chọn bông hoa anh đào làm biểu tượng của mình. Họ nguyện một đời hiến thân cho dân tộc, chiến đấu và hi sinh một cách cao đẹp. Họ không sợ hãi trước cái chết, coi cái chết nhẹ tựa như những cánh anh đào trong gió. Cái chết với họ nhẹ nhàng và bình thản, như một quy luật tất yếu của tự nhiên. Hoa anh đào không chỉ tượng trưng cho vẻ đẹp thanh cao, mà còn là nỗi buồn về sự ngắn ngủi, khiêm nhường và nhẫn nhịn của người võ sĩ đạo.

Người Nhật có truyền thống ngắm hoa anh đào mỗi độ xuân về. Mỗi mùa anh đào nở, họ lại tụ họp lại dưới gốc hoa, uống rượu, thưởng hoa và kể cho nhau nghe câu chuyện về hoa anh đào và người võ đạo.

Chuyện kể rằng loài hoa này chính là hóa thân cho tình yêu của người võ sĩ đạo tài giỏi và người con gái mà chàng hết lòng yêu thương. Vì muốn thanh gươm của người con trai mình yêu thương trở thành thanh gươm mạnh nhất thiên hạ, vì muốn thỏa lòng người yêu, cô gái cầm thanh gươm đâm thẳng vào ngực mình để nó được “tắm máu” – một nghi lễ cần thiết để thanh gươm trở nên mạnh mẽ.

Khi mất đi người yêu và khi không một ai dám kết thân hay nhận lời thách đấu của mình khiến chàng trai nhận ra tầm quan trọng của tình yêu thương. Một buổi chiều mùa đông, mang theo thanh kiếm, chàng tới trước mộ người yêu, bình thản cắm sâu mũi kiếm vào bụng rạch một đường mạnh mẽ. Chàng gục bên mộ cô gái, tuyết phủ kín thân chàng. Từ chỗ đó mọc lên một cây hoa lạ, với những bông hoa màu hồng thắm, được người ta gọi là cây anh đào.

Tinh thần trượng võ của các Samurai Nhật Bản

Không chỉ có tinh thần mạnh mẽ của hoa anh đào, người võ sĩ đạo Samurai cũng là những người trượng võ và trung thành tuyệt đối.

Khi còn là đứa trẻ, samurai tương lai đã phải chịu đựng theo một thứ kỷ luật thật sự hà khắc. Họ phải đi chân trần băng qua tuyết từ sớm mùa đông để đến trường dạy huấn luyện nghề kiếm cung. Đôi khi , họ phải trải qua nhiều giờ vào ban đêm tại các nghĩa trang để rèn luyện lòng can đảm. Người samurai chân chính phải không biết đến sợ hãi, khinh bỉ sự đau đớn và cái chết.

Đặc biệt, người Samurai không sống vì mình. Tính sẵn sàng hy sinh được đặt lên hàng đầu “Chúng ta không chết bình lặng mà chúng ta sẽ chết bên cạnh chủ soái của chúng ta. Nếu đi trên biển, đại dương sẽ là mồ chôn chúng ta. Nếu đi trên núi, cây cỏ sẽ phủ ngực chúng ta.” Đó là nguyên tắc mà bất cứ samurai nào cũng phải biết tới.

Biểu tượng Samurai và tinh thần võ sĩ đạo

Nếu lâu đài của “ông chủ” (lãnh chúa) bị cháy thì cũng sẵn có một samurai nào đấy xông qua lửa đỏ để tìm lại báu vật cho chủ. Khi mà thấy không còn lối ra, anh ta sẵn sàng mổ bụng để giấu báu vật vào đó, sau này người ta sẽ tìm thấy nó trong cái xác cháy đen của mình.

Tinh thần thượng võ này đã dẫn dắt hành vi của tầng lớp Samurai. Một trong những triết lý của Bushido là người võ sĩ không hề biết sợ hãi cái gì kể cả cái chết. Chính sự can trường này sẽ cho võ sĩ đạo một sự yên tĩnh trong tâm hồn và sức mạnh để phục vụ chủ nhân một cách trung thành, họ sẵn sàng hy sinh tính mạng nếu cần. Vì vậy họ là những người có tinh thần trách nhiệm rất cao.

Nguyên tắc đạo đức – yếu tố tạo nên biểu tượng Samurai Nhật Bản

Phần lớn samurai gắn liền với quy tắc danh dự gọi là võ sĩ đạo và luôn là những người làm gương cho cấp dưới. Một người Samurai cần tuân thủ theo 7 nguyên tắc đạo đức sau:

Gi – Công lý

Việc đánh giá danh dự và công lý phải rõ ràng, rạch ròi trắng đen. Đối với Samurai thì con người trung thực không bao giờ sợ hãi sự thật.

Họ luôn đặt lòng tự trọng và danh dự lên trên tiền bạc, bản thân không để bị cám dỗ bởi ham muốn, tham vọng. Không được để cho tinh thần trượng nghĩa, chống lại cái ác bị làm cho sa ngã.

Jin – Nhân từ

Có nghĩa là sự từ bi đối với người khác, các võ sĩ phải cảm thông, phải biết bao dung, độ lượng với tất cả mọi người.

Lòng nhân từ tiếp thêm sức mạnh cho các võ sĩ, giống như sức mạnh của nước có thể dập tắt lửa. Sức mạnh của Samurai là để thấu hiểu, giúp đỡ người khác chứ không dùng phục vụ toan tính cũng như thù hận cá nhân.

  Yu – Can đảm

Đối với Võ sĩ, can đảm là tinh thần cốt yếu, họ chính là những người mang khí chất anh hùng nhưng không mù quáng. Ngược lại sự can đảm cần song hành với lý trí sáng suốt, mạnh mẽ, dùng sự thận trọng thay thế cho nỗi sợ hãi.

Người Nhật cũng có triết lý rằng cái chết không đáng sợ, nhưng chết trong danh dự hay trong ô nhục mới là vấn đề then chốt, một cái chết có ý nghĩa sẽ hơn một cuộc sống vô nghĩa.

  Ray – Tôn trọng

Tất cả các hành động của Samurai phải xuất phát từ sự tôn trọng lẫn nhau, Võ sĩ không cần thiết phải tàn nhẫn để chứng minh sức mạnh của bản thân.

Ngay cả với kẻ thù của mình, các Samurai cũng phải giữ được lịch sự, tôn trọng vì nếu không có phẩm chất này thì có khác gì những con thú khoe khoang sức mạnh bản thân.

  Makoto – Sự chân thành

Sự chân thành chính là một phẩm chất đạo đức quan trọng mà các Samurai phải gìn giữ. Đối với họ, lời nói không cần nhiều, mà thông qua các hành động để chứng minh sự chân thành của mình.

Đồng thời các Samurai cũng luôn giữ đúng lời hứa của mình, lời đã nói ra nhất định sẽ làm với trách nhiệm cao.

 名誉 Meyё – Danh dự

Cũng giống như công lý, danh dự đối với Võ sĩ chính là yếu tố sống còn. Mất danh dự giống như một vết sẹo trên cây vậy, theo thời gian, vết sẹo đó sẽ còn mãi và còn khiến cho cây trở nên còi cọc hơn.

Các Samurai luôn quan niệm rằng, người được phán xét bản thân là chính họ, nên những hành động của họ phải thể hiện được chính con người họ, với những điều mà họ tự hào.

 忠義 Chugi – tận tâm

Tận tâm được xem là một trong những nguyên tắc quan trọng nhất mà Samurai phải có. Vì tận tâm thể hiện sự trung thành của họ trong các cuộc xung đột lợi ích.

Các Võ sĩ chịu trách nhiệm cho mỗi hành động của mình bằng tất cả sự tận tâm, không ích kỷ, không vụ lợi.

Bushido: biểu tượng danh giá của Samurai

Những Samurai không chỉ là người bảo vệ hay lính đánh thuê, họ là thuộc hạ của các lãnh chúa, tuân theo giá trị luân lý tư tưởng của người võ sĩ đạo – được gọi là Bushido.

Bushido bao gồm các quy tắc không chính thức mà các chiến binh Samurai phải tuân theo. Tinh thần Bushido đã thay đổi nhiều theo suốt chiều dài lịch sử của Nhật Bản. Cho đến thế kỷ 17, Bushido mới chính thức được viết ra.

Đức tính đầu tiên cần thiết của một samurai là phải trung thành tuyệt đối với lãnh chúa của mình. Tuy vậy, trung thành cũng mang đến sự cực đoan. Các chiến binh sẽ chiến đấu tới chết để bảo vệ chủ nhân của mình, thậm chí là tự tử nếu họ cảm hổ thẹn với chủ nhân. Samurai cũng có nhiệm vụ báo thù. Họ sẽ tìm người để báo thù nếu danh dự của chủ nhân bị tổn hại hoặc chủ nhân của họ bị sát hại.

Seppuku – nghi thức đáng sợ của Samurai

Đối với các Samurai, danh dự là điều quý giá nhất. Và Samurai sẽ tự sát nếu nhiệm vụ thất bại, hay vi phạm tinh thần Bushido.Tự sát không chỉ là một hành động, nó đã trở thành nghi thức được gọi là seppuku hay thô tục hơn là hara-kiri. Seppuku là cách một samurai khôi phục lại danh dự của mình đối với chủ nhân và gia đình. Đây xem như nghĩa vụ trung thành khi Samurai đó thất bại.

Khi được ban cho hình phạt Seppuku, Samurai phải tắm rửa thật sạch sẽ và mặc một áo dài màu trắng. Dụng cụ thực hiện nghi thức gồm một thanh kiếm ngắn wakizashi hoặc một con dao tanto được bọc giấy. Sau đó samurai lấy con dao và cắt mở dạ dày của mình, từ trái sang phải. Một samurai khác đứng sau sẽ thực hiện daki-kubi – một nhát chém gần như đứt hẳn đầu của samurai tự mổ bụng.

Đặc biệt, trong thời hiện đại, nghi thức Seppuku lại nổi lên ở như một cách để để khôi phục lại danh dự khi đối mặt với thất bại và được sử dụng như một các để thể hiện phản đối.

Lễ hội Samurai

Biểu tượng Samurai và tinh thần võ sĩ đạo

Hàng năm, vào độ hoa anh đào nở rộ nhất, người Nhật sẽ tổ chức lễ hội Samurai để tưởng nhớ đến người võ sĩ đạo. Lễ hội này có quy mô lớn, nhận được sự hưởng ứng và tham gia của hơn 1000 người đến từ các tỉnh khác nhau. Họ cùng nhau mặc những bộ cổ phục Samurai thời Chiến Quốc, và tụ tập tại lâu đài Maizuru.

Tại lễ hội này họ sẽ cùng nhau tổ chức những cuộc thi cho các tiểu đoàn hoặc các cô gái và những biểu diễu hành lớn trên phố.

Có thể thấy, biểu tượng Samurai không chỉ đại diện cho giai cấp trong một thời kỳ lịch sử của Nhật Bản mà còn là tượng trưng cho ý chí và tinh thần quật cường của người Nhật. Hi vọng bài viết đã đem đến chia sẻ hữu ích, giúp bạn hiểu hơn về đất nước Nhật Bản.

CLICK NGAY để được tư vấn và hỗ trợ MIỄN PHÍ

Chat trực tiếp cùng Thanh Giang 

Link facebook: https://www.facebook.com/thanhgiang.jsc

>>> Link Zalo: https://zalo.me/0964502233

>>> Link fanpage

Bài viết cùng chủ đề Đất nước Nhật Bản

Nguồn: https://duhoc.thanhgiang.com.vn

Viết bình luận
Click
Link text