Du Học Châu Á
Tin Tức Sự KiệnCòn được gọi là Seppuku, Harakiri chính là nghi thức “tự mổ bụng” của võ sĩ samurai. Đây được coi là một hành động tuẫn tiết khi chủ bị chết hay là một hình phạt của samurai phạm trọng tội. Vậy Harakiri đáng sợ như thế nào? Và tại sao Harakiri được xem là biểu tượng tinh thần của võ sĩ samurai?
Harakiri – Nghi thức “tự mổ bụng” rùng rợn
Harakiri còn có tên gọi là Seppuku. Đây là một nghi thức tự sát bằng cách tự mổ bụng của các chiến binh samurai thời xưa. Harakiri chính là hành động tuẫn tiết khi chủ bị chết hoặc là hình phạt cho những samura phạm trọng tội. Harakiri cũng có thể được thực hiện khi các chiến binh thua trận để bảo toàn danh dự.
Theo như cách gọi của người Nhật Bản thì hành động tự mổ bụng sẽ có tên là oibara hoặc junshi.
Thông thường, hành động này sẽ được diễn ra trong một nghi lễ trang trọng. Mục đích là để giữ danh dự cho các samurai. Tuy nhiên, nghi lễ này chỉ dành cho những người nam giới thuộc tầng lớp này. Còn với nữ giới, họ chỉ thực hiện nghi lễ khi có sự cho phép của lãnh chúa hay tướng lĩnh. Những người không thuộc samurai thì không cần phải thực hiện nghi lễ này.
Xem Thêm: Du học Nhật Bản khóc cho một kiếp người
Harakiri – biểu tượng tinh thần của võ sĩ samurai
Những chiến binh samurai có nguồn gốc từ thời Heian. Họ xuất hiện trong các chiến dịch đặc biệt chinh phục bản địa Emirishi, vùng Tohoku, phía bắc đảo Honshu. Các chiến binh sẽ được trang bị một tấm áo giáp, vũ khí bao gồm cung tên, súng, giáo mác và quan trọng nhất là thanh kiếm samurai.
Câu chuyện về nghi thức Harakiri
Tầng lớp samurai có một đạo luật riêng gọi là Buship. Theo luật này, các samurai phải tuyệt đối trung thành với chủ nhân của mình, kể cả khi bị thất thủ, chủ chết, anh ta cũng phải mổ bụng tự sát để tránh rơi vào tay quân thù. Đây là một việc làm mang tính anh hùng nhất mà một samurai có thể làm để tránh chịu nhục nhã.
>>> Cái chết Harakiri đáng sợ như thế nào?
Cái chết Harakiri rất đáng sợ. Người thực hiện sẽ được trao một thanh gươm. Người thực hiện Harakiri sẽ đâm dao vào sâu phía bụng trái, di dao sang ngang phía bụng phải và chếch lưỡi sắc lên phía trên. Tiếp đó, người nhân chứng đã được chọn trước ngay sau đó sẽ chặt đầu kẻ mang tội với một nhát dao.
Việc chịu đựng chảy máu cho đến chết bởi một vết thương ở ruột hay ở cổ chính là cái chết đau đớn và bi thảm nhất. Do được thực hiện bởi các samurai nên hành động này mang ý nghĩa của sự chuộc lỗi.
>>> Nghi thức mổ bụng và “tinh thần thép” của samurai
Điều này còn được miêu tả như một ví dụ của tinh thần thép, thứ sẽ cứu vớt chút danh dự ngay cả khi bại trận. Những kẻ mang tội không may phải nhận lấy Harakiri dĩ nhiên không còn sự chọn lựa. Thế nhưng, chính việc tìm đến cái chết bởi đấu tranh tâm lý kinh khủng ấy lại cho thấy những vinh dự to lớn, hơn cả một mệnh lệnh thuần túy ban đầu.
Bên cạnh đó, Harakiri cũng được thực hiện bởi những samurai bại trận, sẵn sàng hi sinh để bảo toàn danh dự. Chính vì thế, Harakiri được xem như biểu tượng tinh thần của các võ sĩ đạo, coi cái chết “nhẹ tựa lông hồng”.
Cũng giống với hình thức tự thiêu, Harakiri như một nét thu hút, thể hiện sự sẵn lòng hi sinh của một ai đó cho những lý do cao cả. Các nhà chức trách Nhật Bản đôi lúc đã tự vận như một hình thức chuộc lỗi sau khi đã thất bại trong một trách nhiệm nào đó. Năm 1912, khi nhà vua thời Meiji băng hà, vị tướng quân cao nhất đã nhận lấy Harakiri như một cách để thể hiện lòng tôn kính với vị chủ nhân đã mất.
Nghi thức mổ bụng tự sát có từ bao giờ?
Harakiri là nghi thức cổ xưa của Nhật Bản, có nguồn gốc từ những nghi thức tế lễ khác. Người Nhật từ xưa đã có phong tục khi một người chết sẽ giết những con vật thân thuộc đi theo ông ta để làm vật tế lễ hoặc chôn theo chủ.
Khi phong tục này ngày càng mở rộng thì những người hầu trung thành nhất của chủ cũng được chọn làm đối tượng chôn cùng. Họ sẽ tự mổ bụng hoặc thực hiện một nghi lễ long trọng để đi theo chủ nhân của mình. Sau này, nghi thức này còn kéo theo các phu nhân và con cái của người chết nữa.
Theo các nguồn tài liệu cổ, nghi thức mổ bụng tự sát được phát triển lần đầu tiên khoảng thế kỷ 12, như một cách để các samurai đạt được cái chết trong danh dự. Những tay kiếm thực hiện nghi lễ này để tránh bị giặc bắt sau khi bại trận. Nó cũng là một cách để thể hiện sự phản đối, hay bày tỏ lòng thương xót với cái chết của một nhà lãnh đạo được tôn kính.
Xem thêm: Biểu tượng Nhật Bản và những bí mật ẩn chứa bên trong
Harakiri có áp dụng cho nữ nhân hay không?
Thực tế, hình phạt Harakiri chỉ dành cho các samurai, xong có không ít những người nữ thực hiện các nghi lễ tương tự.
Cụ thể, những người phụ nữ như phu nhân, người hầu, con cái khi muốn “chết theo” sẽ thực hiện một nghi lễ – gọi là Jigai. Điểm khác biệt với Harakiri là họ sử dụng một con dao nhỏ cắt cuối họng. Đây được xem là hành động tự tử mang lại danh dự đáng kính nhất cho người phụ nữ trung thành thời điểm đó.
Trước tình hình này, triều đình Nhật Bản đã ra lệnh bãi bỏ tập tục trên. Tuy nhiên, sự việc không thuyên giảm mà còn kéo theo những tục lệ khác. Và Harakiri vẫn là một nghi lễ truyền thống của samurai.
Nhật Bản còn có nghi thức này không?
Nghi lễ Harakiri đã không còn thịnh hành cùng với sự suy giảm của các samurai vào cuối thế kỷ 19. Thế nhưng, nghi lễ này không biết mất hoàn toàn.
Tướng Nhật Nogi Maresuke đã tự mổ bụng năm 1912 để thể hiện sự trung thành với Hoàng đế Maiji khi ông qua đời. Trong thế chiến thứ hai, rất nhiều binh sĩ Nhật đã chọn mổ bụng tự sát thay vì đầu hàng.
Trường hợp nổi tiếng nhất gần đây liên quan đến Yukio Mishima, một tiểu thuyết gia nổi tiếng được đề cử cho giải Nobel. Ông đã mổ bụng tự sát năm 1970 sau khi dẫn đầu một cuộc đảo chính không thành công chống lại Chính phủ Nhật.
Ảnh hưởng của tinh thần samurai trong xã hội Nhật ngày nay
Tuy không còn tồn tại trong xã hội Nhật xong tinh thần của các võ sĩ đạo samurai đã “săn sâu” vào trong tiềm thức, đời sống. Nó trở thành một nét tính cách điển hình của người dân “đất nước mặt trời mọc”.
Tinh thần samurai là một trong những lý do quan trọng để Nhật Bản có những bước phát triển thần kỳ sau chiến tranh. Với cốt lõi là lòng tự tôn dân tộc cũng như danh dự bản thân, người Nhật luôn nỗ lực và cố gắng học hỏi, tạo nền móng vững chắc cho sự phát triển không ngừng trong hiện tại.
Trong văn hóa công sở, người Nhật luôn lễ nghi và tôn trọng người khác. Họ coi việc cảm ơn, xin lỗi là một chuẩn mực đạo đức.
Có thể thấy, lối sống của samurai đã thấm nhuần và trở thành nét văn hóa của người dân xứ Phù Tang. Họ sẵn sàng hi sinh bản thân mình vì lợi ích chung, coi trọng danh dự và trung thành với cấp trên.
